|
42nci
Yıldönümünde Boğaz Bölgesine Rum Saldırıları
Hilmi
KILGIN
Kıbrıs Rumları'nın Yunanistan'la birlikte
Kıbrıs adasını Yunanistan'a bağlamak amacı ile 7 Mart 1953'de
oluşturulan EOKA tedhiş örgütü ile idealleri gerçekleşmeyince 16
Ağustos'da kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti'ni sıçrama tahtası olarak
kullanıp, Elen Kıbrıs organizasyonunu (EOK) kurarlar. 21 Aralık
1963'te Kıbrıs Türklerine yönelik harekete geçen bu terör örgütü ada
sat’hında kan kusturmaya başlar.
Lefkoşa Gönyeli Boğaz ekseni de kritik bir arazi kesimi olduğundan
TMT liderliği de ileri görüşlülükle, geleceği garanti altına almak
amacı ile Boğaz bölgesini savunma kararı aldı. Batıda Pınarbaşı,
Kömürcü, Ağırdağ; kuzeyde Zeytinlik; kuzey-doğuda Ozanköy; güneyde
Boğaz bölgesi ve geride Gönyeli, Ortaköy, Lefkoşa'yı kapsıyan alanda
az miktarda olsa da mücahitler bir savunma hattı teşkil etti. 25
Aralık 1963 günü Lefkoşa'dan Boğaz bölgesine takviye bir de kuvvet
intikal ettirildi.
Boğaz bölgesinin Türk mücahitler tarafından kontrol altına
alınmasına tahammül edemeyen Rumlar 26 Aralık günü Darboğaz geçidini
ele geçirmek amacı ile Yukarı ve Aşağı Dikmen Rum köylerindeki EOK
organizasyonu terör örgütü mensupları Rum polisler eşliğinde saldırı
düzenledi. Fakat bölgeyi savunan mücahitler tarafından geri
püskürtüldüler. Bu çarpışmalar esnasında Ağırdağ 1941 doğumlu
mücahit Sonay Salih şehit düştü..
Şubat ayından itibaren EOKA tedhiş örgütü ve diğer silahlı Rum
örgütleri Milli Muhafız Ordusu ismi altında yeni bir yapılanmaya
gitti. Boğaz bölgesinde büyük Bozdağ karşısındaki Komando tepe,
Kemer tepe, Makarios'un köşkü bölgelerini işgal ederek tertiplenme
çalışmalarında bulunduğu gözlemlenir. Daha sonra cephe genişliği ve
derinlemesine tertiplenirler.
Rumlar, 13 Şubat 1964'den itibaren, Yunanistan, Mısır, Suriye,
Yugoslavya, Çekoslavakya'dan silah, cephane ikmali artırır. 15 Şubat
günü Makarios, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne başvurur. Öte
yandan İngiliz ve ABD Büyükelçilikleri'ne de bombalı saldırıda
bulunurlar. 15 Ocak 1964 tarihinde Londra'da düzenlenen 5'li
konferansta Makarios'un Enosis dışında herhangi başka bir çözüm
istemediği belli olmasına rağmen ona müsamaha gösterildi.
 Güvenlik
Konseyi 4 Mart 1964 tarihinde toplanarak 186 sayılı kararı alır ve
adaya Barış Gücü gönderilmesini kararlaştırır. Fakat tüm bu
uluslararası çabalara rağmen Makarios ve Yunanistan, Kıbrıs'ta tek
Türk kalıncaya kadar savaşacaklarına ant içtiklerinden eylemlerine
devam eder.10 Şubat'ta üçlü karargah komutanı Tuğgenerel Georgios
Pieridi; Binbaşı Niku Evangelu komutasındaki silahlı güç ile Limasol
Sancağı'na saldırdı. Muhasara altında tutulan Ozanköy'de düşmanın
olası bir katliamını önlemek maksadı ile Lefkoşa Sancağı'nın bütün
birliklerine dağıtılmış olan Kıbrıs Cumhuriyeti Ordusu'nun Subay,
Astsubay, Erbaş ve Erlerini 05 Mart 1964 akşamı Bayraktarlık Gönyeli
sinemasında toplar ve Ağırdağ'dan çoban Seyfi'nin kılavuzluğunda
aynı akşam saat 23:00'de Darboğaz'dan hareketle, büyük Bozdağ
üzerinden Beylerbeyi güneyindenBeşparmak Dağı üzerine intikal
ettirilir. Amaç, Beylerbeyi'ne baskın tarzında bir hareketle
Ozanköyü muhasara altında tutan düşman birliklerine misilleme
yapılarak Ozanköy'ün muhasaradan ve katliamdan kurtulmasını
sağlamaktı.
06 Mart saat 02:00'de baskın yapmak maksadı ile bütün hazırlıkları
tamamlayan birliğe Bayraktarlık tarafından ulaştırılan emirle
hareket durduruldu. Çünkü düşman Ozanköy muhasarasını kaldırmıştı.
Ozanköy mücahitleri silahları ile birlikte Boğaz'a intikal eder.
Makarios adada yarattığı trajik durumu gidermeye çalışacağına Mart
1964'den itibaren bir taraftan Yunanistan'dan ateş gücü yüksek topçu
ve zırhlı birlik destekli bir Yunan Tümeni adaya sevk ederken, öte
yandan 4 Mart 1964 tarihinde Birleşmiş Milletler Güvenlik
Konseyi'nden 186 no’lu kararla adaya Barış Gücü getirilmesini
sağlar. Bu kararla adada nizam ve asayişi koruma yükümlülüğünü
deruhte eder. Fakat kana susamış bir din adamına tüm bunlar vız
gelir.
09 Mart 1964 günü Yunanistan'dan yeni gelen subaylardan Binbaşı
Konstantino Triantafillu komutasındaki birlikle Baf Sancağı'na
saldırır, aynı tarihte Yeşilırmak'a da bir saldırı düzenlenir.
19 Mart 1964 tarihinde Binbaşı Dimitris Demestihas komutasında Gemikonağı
Lefkoşa anayolu üzerindeki Gaziveran'a saldırılır. Binbaşı Dimitris
Demestihas bu saldırıda hayatını kaybeder.
27 Mart 1964 tarihinden itibaren adada 7.000 Barış Gücü
askeri göreve başlar.
Rumlar, Mart ayı boyunca Ada'nın muhtelif bölgelerinde harekatlar
düzenlerken Boğaz bölgesinde de tertiplenme çalışmalarına devam
etti. 1 Nisan günü Binbaşı Dimitris Bulios komutasındaki RMMO
Birliği, Yukarı Dikmen, Sivritepe istikametinden Büyük Bozdağ ve
Darboğaz'a taarruz eder. Fakat toprağa saplanmış Mücahit birliğinin
gösterdiği direniş karşısında gerilemişlerdir. Bu defa her iki taraf
da kendi sorumluluk alanlarındaki savunma mevzilerinde karşılıklı
ateş teatisi ile yetinmek mecburiyetinde kalırlar. Nisan ayı boyunca
düşman, Boğaz Sancak bölgesine karşı çepeçevre taarruz hazırlığı
yapar.
23 Nisan 1964 akşamı Lapta bölgesinde, Kömürcü güney
batısında Doktor Vasos Lissarıdes'in Milis bölüğü, Dikmen kuzeyinde
tertiplenen birlikler, Karaman Edremit köylerine mücahitlerin
kurduğu baskıyı kaldırmak amacı ile düşmen birlikleri baskın
tarzında akınlar düzenlemiştir. Mücahitlerin birlik intikallerini
önlemek maksadı ile de muhtelif pusular tertiplenmiştir. Düşmanın bu
pususuna takviye olarak CB 930 plaka no’lu su dairesi cipi ile
gitmekte olan Teğmen Eybil Çetin, Aytekin Zekai şehit düştüler.
Ayias İlias kilisesinde nöbet tutmakta olan Özkan Şahin, çoban Ahmet
Hasan şehit edildiler. Keşif kolundaki dört mücahit tutuklandı.
Boğaz bölgesindeki tüm düşman saldırılarında Caner Mehmet Ali,
Mehmet Ahmet Parçacı, Yılmaz Yolcu ve Ali Mehmet Ataker vatan
uğrunda verdiğimiz şehitlerimiz arasındadır.
26 Nisan günü sona eren Boğaz çarpışmaları sonucu mücahitlerimiz
savunabilecekleri Kırnı, Kömürcü, Ağırdağ, Doğruyol, Adatepe, St.
Hilarion hattında yeniden tertiplenerek 1974 Barış Harekatı'na kadar
bu bölgede tahkimatlarını Çanakkale müstahkem savunma hattına
dönüştürerek, Beşparmak dağlarının en yüksek tepelerinde diktikleri
şanlı Türk Bayrağı'nı dalgalandırmışlardır. Bu bölgeyi savunanlara
şükran, şehit düşenlere de rahmet dileriz.
YAZININ HAZIRLANMASINDA FAYDALANILAN ESERLER
1. Bayraktarlığın 1973 yılında yayınladığı yıllık.
2. Korgeneral Ioanni G.Mbitu'nun Yeşil Hattan iki Barış Harekatına
3. Korgeneral Georgıyu Karayannıs - Erenköy Girne Boğaz Harekatı
4. 22 Aralık 1986 Ta Nea Gazetesi 1963 Aralık rahatsızlığı yazı
5. Tuğgeneral Georgiyi Sergi Kıbrıs'ın Savaşları
|
|
GÜVENLİK
KUVVETLERİ DERGİSİ |
 |
|
