TARİH TOPLUM

Mart 2006 Sayı 67

 

Çanakkale Zaferi

Birinci Dünya Harbi'nde Türk Harbi V nci Cilt-3ncü Kitap Çanakkale Cephesi Harekatı Gnkur. Basımevi-1980, Syf.499/500.

Yayın Kurulu
    

      Türk tarihinde Mart ayının en önemli olayı hiç kuşkusuz Çanakkale Zaferi’dir. Biz de dergimizin bu sayısında; ana hatlarıyla kısaca Çanakkale Muharebelerine değinmeden geçemedik.
      Birinci Dünya Harbi'nin en önemli askeri olaylarından biri olan Çanakkale Savaşı; neticesi itibarı ile 1’ inci Dünya Harbini 2 yıl daha uzatmış, İngiliz ve Fransız birliklerini Gelibolu Yarımadası’nda dize getirmiş, çökmekte olan bir imparatorluk içerisindeki Türk milletinin zindeliğini ortaya koymuş ve Türk askerinin gözünü kırpmadan ölüme nasıl koştuğunu göstermiştir.
     Çanakkale Muharebeleri; Almanya'nın en önemli müttefiklerinden biri olan Osmanlı İmparatorluğunu savaş dışı bırakmak, Rusya'ya yardım için hayati önemi olan deniz yolunu açmak, kararsız durumda bulunan Balkan Devletlerini İtilaf devletleri safına almak, İstanbul ve civarından diğer cephelere asker gönderilmesine engel olmak amacıyla başlamıştır.
     Çanakkale Muharebelerinin birinci safhası olan Deniz Harekatı, 19 Şubat 1915'te başlamıştır. Churchill'in mimarlığını yaptığı Çanakkale'nin denizden zorla geçilmesi planı, uzak mesafeden yapılacak bombardıman ile tabyaların birer birer düşürülmesi esasına dayanan dört kademeli taarruzu öngörüyordu. Buna göre birinci kademede, kıyılara yanaşılacak, ikinci kademede istihkamlar bombalanacak, üçüncü kademede mayınlı sahalar temizlenecek ve son kademede ise Marmara'ya nüfuz edilecekti. Ancak plan başarısız olmuş ve Çanakkale denizden geçilememiştir.
     Bunun üzerine ittifak kuvvetleri, 25 Nisan 1915'te denizden geçişin en büyük engellerinden olan tabyalar ve bu tabyaların hakim olduğu arazi bloklarını ele geçirmek maksadıyla Kara Harekatı'nı başlattılar. Ancak sonuç yine değişmemiştir. Düşman, Türk'ün yurt savunmasındaki azmi ve iradesi karşısında bir netice alamayacağını anlamış ve 18-19 Aralık 1915'te Suvla Bölgesinden, 8-9 Ocak 1916'da ise, Seddülbahir Bölgesinden kuvvetlerini çekerek, Gelibolu Yarımadası'nı tamamen terk etmiştir. Çanakkale muharebeleri ile Türk milleti; Yarbay Mustafa Kemal’in, lider komutan özelliklerini daha yakından tanıma fırsatını bulmuştur.
    Çanakkale Muharebeleri ilk günden itibaren çok hareketli başlamış ve sonuna kadar da aynı şekilde sürüp gitmiştir. Sekiz buçuk ay (259 gün) süren bu muharebelerde iki tarafın kayıpları kesin olmamakla birlikte şu şekildedir; İngiliz ve Fransızlar, Çanakkale muharebe alanına, 410.000'i İngiliz ve 79.000'i Fransız olmak üzere, yarım milyona yakın insan göndermişlerdir. Bu kuvvetlerden İngilizler, 205.000; Fransızlarsa 47.000 kişi zayiat vermiştir. Türklerin zayiatı ise toplam olarak 213.882'yi bulmuştur.

    Sonuç olarak; Çanakkale'de Türk askeri, can çekişen bir imparatorluk içerisinde, kahraman bir milletin varlığını bütün dünyaya ispat etmiş ve cesaretiyle İngilizlerin gururunu kırmıştır. Ayrıca, Balkan Harbi'nde gururu kırılan ve kendine güvenini kaybeden Türk Ordusunun da gerçek kimliğini kazanmasını sağlamıştır.
    Türk milletine ebedi bir lider, bir kurtarıcı kazandırmış, düşman kuvvetleri arasında yer alan Müslüman sömürge askerleriyle çarpışan Türk askerinde, ümmetçilik fikrinin sönmesini ve Türk milliyetçiliğinin yaygınlaşmasını sağlamıştır. Çanakkale Harbi; Türk çocuklarına unutamayacakları, daima göğüslerini kabartacak bir zafer, Türk tarihine bir altın sayfa daha kazandırmıştır.
     18 Mart tarihinde 91'inci yıl dönümü kutlanan Çanakkale Zaferi'ni bizlere miras bırakan, kahraman şehit ve gazilerimizi bir kez daha minnet ve şükran duyguları ile anıyoruz.

Fotoğraflarla Çanakkale Savaşı

Anafartalar Grup Komutanı Mustafa KEMAL
Muharebede arkadaşlarıyla (1915)

Çanakkale Gelibolu

18 Mart 1915 Çanakkale Deniz Savaşlarında 215 okkalık (275 kg.) top mermisini sırtında taşıyan Er Edremit Havranlı Mehmet oğlu Seyit

     

25 Nisan 1915 kıyıya çıkan Anzak askerleri saat 05:00

25 Nisan 1915 Mustafa Kemal Conk Bayırı’nda saat 07:00

25 Nisan 1915 Dünyada ilk kez uçakla 50 kiloluk bombalar Türk askerlerine atılacaktır. Hava komutanı Samson uçağın yanında.

     

25 Nisan 1915 saat 02:00 İlk saldırıyı düzenleyecek olan 1500 Avustralya’lı asker güvertede toplanır. Filikalara binerler. Kıyıdan 2750 metre kadar uzaktırlar.

25 Nisan 1915 Kıyıya çıkan Anzak askerleri saat 05:00

Çanakkale şehitler abidesi

 

 GÜVENLİK KUVVETLERİ  DERGİSİ